Kiedy możemy rozpoznać objawy tężyczki?

  • Wśród wielu medyków panuje przeświadczenie, że to czynniki psychologiczne są jedyną przyczyną tężyczki, co nie jest prawdą.

Tężyczka to coraz częściej rozpoznawany w naszym społeczeństwie zespół objawów wynikający z nadmiernej pobudliwości nerwowo-mięśniowej. U jej podłoża może leżeć wiele chorób, stanów i dysfunkcji organizmu, głównie tych, które doprowadzają do niedoborów magnezu lub wapnia.

Przyczyny tężyczki

Przyczyną tężyczki mogą być zaburzenia gospodarki węglowodanowej, ponieważ insulina reguluje wchłanianie zwrotne magnezu w kanalikach nerkowych. Mówimy tu zarówno o cukrzycy, jak i insulino oporności, która dotyczy coraz większej liczby osób w naszym kraju. Częstym powodem nadpobudliwości nerwowo-mięśniowej są zaburzenia hormonalne (głównie niedoczynność tarczycy lub przytarczyc). Nie bez znaczenia są także alergie, choroby zapalne jelit, choroby nerek, zespoły złego wchłaniania, SIBO, borelioza, częste infekcje, a nawet długotrwałe przyjmowanie pewnych leków np. statyn czy diuretyków. Warto dodać, że stężenie wapnia lub magnezu zależy od poziomu innych mikroelementów np. witaminy D czy B6. Tężyczka ma także związek z czynnikami genetycznymi, które w mojej opinii są obecnie niedoceniane w etiologii nadpobudliwości nerwowo-mięśniowej.

Mówiąc o przyczynach tężyczki, nie możemy zapomnieć również o sferze psychicznej pacjenta, ponieważ to właśnie stany lękowe, depresyjne i pewne cechy osobowości mają wpływ na pojawienie się nie doborów magnezu. Według badaczy objawy nadpobudliwości nerwowo-mięśniowej występują częściej u osób młodych, ambitnych, wrażliwych, prowadzące aktywny i stresujący tryb życia, a także tych mało odpornych na rekcje stresowe. Niestety wśród wielu medyków panuje przeświadczenie, że to właśnie czynniki psychologiczne są jedyną przyczyną tężyczki, co nie jest prawdą. Warto wiedzieć, że bardzo często sytuacja jest odwrotna. W wielu przypadkach to właśnie nadpobudliwość nerwowo-mięśnio wa wynikająca z różnorodnych dysfunkcji organizmu wtórnie doprowadza do zaburzeń nastroju, osłabienia i stanów lękowych, a odpowiednia suplementacja pozwala pozbyć się tego typu objawów.

Objawy tężyczki

Tężyczka może występować w postaci jawnej, związanej głównie z niedoborami wapnia, która zewzglę du na swoje charakterystyczne objawy jest prostsza do rozpoznania. Mamy tutaj do czynienia zataka mi tężyczki, podczas których pojawia się: mrowie nie różnych obszarów ciała (głównie ust i opuszek palców rąk), a następnie wzmożone napięcie mię śni twarzy i kończyn, często z charakterystycznym przywiedzeniem kciuka. Tężyczka jawna może mieć charakter napadów lękowych z silną tachykardią, hiperwentylacją, bólem klatki piersiowej, a nawet skurczem mięśni głośni czy omdleniami.

W naszych gabinetach częściej spotykamy drugą postać tężyczki, czyli tężyczkę utajoną, związaną głównie z niedoborami magnezu. Niestety ta postać powoduje mniej charakterystyczne objawy, dlatego wielu pacjentów nie ma postawionego odpowiednie go rozpoznania i latami zmaga się z dolegliwościami. To właśnie fizjoterapeuta jest niejednokrotnie pierwszym specjalistą, który dostrzega problem nadpobudliwości nerwowo-mięśniowej i kieruje pacjenta na dalszą diagnostykę. Pewne symptomy tężyczki możemy dostrzec głównie w czasie wywiadu, ale również podczas badania pacjenta i samej terapii. Jednym z najczęstszych objawów tężyczki jest nadmierne na pięcie mięśniowe, które występują zazwyczaj w różnych

obszarach ciała. Może mieć zmienny charakter,  obejmując okresowo pewne grupy mięśniowe. Szukając wiedzy na temat tężyczki, na pewno spotkacie  się z informacją, że jednym z głównych jej objawów  są bolesne skurcze mięśni lokalizujące się głównie  w okolicy podudzia. Z moich obserwacji wynika, że  w przypadku tężyczki utajonej dużo częściej pacjenci  zgłaszają jednak fascykulacje mięśni (drżenia pęczkowe), które spontanicznie pojawiają się w różnych  obszarach ciała. 

Kolejnym charakterystycznym objawem tężyczki są  parestezje, które, pomimo że najczęściej obejmują  obszar rąk i stóp, mogą występować także w innych  rejonach. Niejednokrotnie pojawiają się w obszarze  twarzy, ust i języka, powodując wrażenie mrowie-  nia. Parestezje mogą występować spontanicznie lub  w wyniku zadziałania bodźca zewnętrznego. Często  już niewielki ucisk skóry wywołuje uczucie mrowienia, co niejednokrotnie obserwujemy podczas pracy  manualnej z pacjentem. 

Pamiętajmy, że nadpobudliwość nerwowo-mięśniowa dotyczy nie tylko mięśni szkieletowych, ale także  mięśni gładkich i mięśnia sercowego. Pacjenci z tężyczką bardzo często skarżą się zatem na zaburzenia  rytmu serca, głównie tachykardię. W wyniku przyśpieszonej akcji serca pojawia się ogólne pobudzenie, które w porze wieczornej utrudnia zasypianie.  Nadpobudliwość nerwowo-mięśniowa może powodować pewne dodatkowe objawy tj.: skurcze oskrzeli, ucisk w nadbrzuszu, problemy naczynioruchowe:  potliwość, ziębnięcie czy zasinienie kończyn. Charakterystyczne jest także wrażenie obecności guli  w gardle, czyli tzw. globus histericus. Co więcej, pacjent może skarżyć się na problemy gastryczne: bóle  brzucha, kolki czy wzdęcia. Warto dodać, że stopień  nasilenia objawów tężyczki zazwyczaj jest zmienny,  a do zaostrzeń dolegliwości dochodzi niejednokrotnie w wyniku pewnych czynników np. silnego stresu,  zmęczenia czy zmiany diety. 

Tak jak pisałam wcześniej, tężyczka bardzo często  wpływa na sferę psychiczną. U pacjentów może pojawić się: ogólne osłabienie, stany depresyjne, rozdrażnienie, zaburzenia pamięci i koncentracji, zacinanie  się podczas mówienia, odrealnienie, napady lęku  i paniki oraz bezsenność. Tężyczka wpływa także na  próg odczuwania bólu. Pacjent jest bardziej „wrażliwy na bodźce”, co możemy zauważyć podczas terapii.  Niejednokrotnie lekki dotyk odczuwa jako mocny. Co  więcej, pacjent może zgłaszać zaostrzenia objawów  bólowych bezpośrednio lub na drugi dzień po terapii. 

Redakcja poleca

Pewne charakterystyczne cechy tężyczki możemy  dostrzec także w trakcie badania pacjenta. Podstawowy symptom nadpobudliwości nerwowo-mięśniowej to wygórowanie odruchów ścięgnistych  oczywiście przy braku obecności innych objawów  piramidowych. Istnieją pewne dodatkowe testy kliniczne, które wskazują na tężyczkę. Najbardziej popularne to badanie objawu Chwostka oraz objawu  Trousseau. 

Konsultacja neurologiczna 

Jeżeli dostrzegamy objawy nadpobudliwości nerwowo-mięśniowej, w pierwszej kolejności powinniśmy  skierować pacjenta do neurologa. Specjalista zazwyczaj zaleca badanie elektromiograficzne – próbę tężyczkową, która obecnie jest standardem w diagnostyce nadpobudliwości nerwowo-mięśniowej. Próba tężyczkowa jest badaniem o dużej czułości, niestety  o małej swoistości, co powinno być brane pod uwagę  w czasie oceny pacjenta. Diagnostyka przyczyn tężyczki to temat bardzo obszerny, wymaga interdyscyplinarnego podejścia opartego o szeroki wywiad  medyczny. 

 

Bibliografia:

1. Posul E, Can G, Tekelioglu V, et al.: Tetany with hypomagne- semia, hypokalemia, and hypocalcemia as initial presentation of celiac disease. Gastroenterol Nurs. 2018, 41:66-67.
2. Huang CL, Kuo E: Mechanism of hypokalemia in magnesium deficiency. J Am Soc Nephrol. 2007, 18:2649-2652.
3. Ito N, Fukumoto S. Symptoms and management of tetany. Clin Calcium. 2007 Aug;17(8):1234-9.
4. Bianchi F, Simoncini C, Brugnoni R, Ricci G, Siciliano G. Neuro- muscular tetanic hyperexcitability syndrome associated to a he- terozygous Kv1.1 N255D mutation with normal serum magnesium levels. Acta Myol. 2020 Mar 1;39(1):36-39.
5. Durlach J, Bac P, Durlach V, Bara M, Guiet-Bara A. Neurotic, neuromuscular and autonomic nervous form of magnesium im- balance. Magnes Res. 1997 Jun;10(2):169-95.
6. Van Laecke S, Hypomagnesemia and hypermagnesemia. Acta Clin Belg. 2019 Feb;74(1):41-47.
7. Pham PC, Pham PA, Pham SV,et al.: Hypomagnesemia: a clinical perspective. Int J Nephrol Renovasc Dis. 2014 Jun 9;7:219-30.
8. Ahmed F, Mohammed A. Magnesium: The Forgotten Electro- lyte-A Review on Hypomagnesemia. Med Sci (Basel). 2019 Apr 4;7(4):56.
9. Wajda B, Drozdowska A, Kuziemski K, et al.: Latent tetany ma- sked by syndroms of bronchial asthma and depressive syndrome. Case report. Pneumonol Alergol Pol., 2006:74(2), 221-223.
10. Kołłątaj W, Kołłątaj B, et all.: Latent tetany and neuromuscular excitability. Endokrynol. Ped. 2018.17.2.63:97-106

Daj znać, co sądzisz o tym artykule :)
Lubię to!
9
Przykro
0
Super
3
wow
0
Wrr
1

© 2020 Magazyn Głos Fizjoterapeuty. All Rights Reserved.
znajdzfizjoterapeute.pl     kif.info.pl

Do góry